تبلیغات
دبستان آرمینه مصلی نژاد - زندگی نامه مرحوم دکتر محمد معین
 
دبستان آرمینه مصلی نژاد
 
 

 

مرحوم دکتر محمد معین، استاد دانشگاه تهران و پدر فرهنگ فارسی است. او در روز نهم اردیبهشت ماه 1297 هجری شمسی در محله زرجوب رشت به دنیا آمد . شش ساله بود که ابتدا مادرش طلعت و شش روز بد پدرش ابواقاسم را از دست داد و تحت سرپرستی پدر بزرگش محمد تقی معین العلما که از روحانیون مورد احترام زادگاهش بود قرار گرفت.

سیزده ساله بود که پدر بزرگش را از دست داد و تنهایی پر مشقت و غمبار او همچنان ادامه یافت. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه شماره یک رشت به پایان رساند، سپس برای ادامه تحصیل به تهران آمد. دوره دوم متوسطه را در دارالفنون تهران گذرانید. در دوران تحصیل همیشه شاگردی برجسته و ممتاز به شمار می رفت زیرا علاوه بر استعدادی که در ادبیات فارسی داشت در عربی نیز دارای معلومات و اطلاعاتی بود که حتی معلمان و استادانش را به حیرت می انداخت. در سال 1313 در شانزده سالگی لیسانس ادبیات فارسی و فلسفه و علوم تربیتی را از دانشگاه تهران گرفت و  موضوع رساله او که به زبان فرانسه نوشته شد "لوكنت‌ دولیل‌ و مكتب‌ پارناس‌" بود  . در سال 1314 پس از فراغت از تحصیل و انجام خدمت نظام به ریاست دانشسرای مقدماتی اهواز منصوب شد در حالی که تنها 17 سال داشت ؛ سپس ریاست دانشسراهای وزارت فرهنگ(آموزش و پرورش فعلی) را به عهده گرفت و در همین زمان توانست دوره روانشناسی عملی، خط شناسی، قیافه شناسی و مغز شناسی را به صورت مکاتبه یی در آموزشگاه روانشناسی بروکسل بلژیک بگذراند و تصدیق نامه آن دوره را کسب کند. در سال 1321 در سن 24 سالگی با نوشتن رساله " مزدیسنا و تاثیر آن در ادبیات فارسی" اولین کسی بود که در ایران به اخذ درجه دکترای ادبیات فارسی نایل شد. در همین سال با بانو مهین امیرجاهد دختر امیر جاهد(مدیر سالنامه پارس) ازدواج کرد که ثمره این ازدواج پنج فرزند است. بعد از اخذ دکترا به عنوان استاد کرسی " تحقیق در متون ادبی" دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و استاد در دانش سرای عالی مشغول تحقیق و تدریس شد. در سال 1324 طبق تصویب مجلس شورای ملی و توصیه علامه قزوینی همکاری با علامه دهخدا را در تنظیم لغت نامه شروع کرد و معاون او در کار لغت نامه بود و پس از وی ریاست سازمان لغت نامه را به عهده گرفت و با کمال دقت در انتشار این اثر کوشید

معین به زبانهای اوستایی، پارسی باستان، پهلوی، عربی، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، لاتینی و سانسکریت آشنایی داشت و در مسافرتهای متعدد از موسسات فرهنگ نویسی کشورهای دیگر مانند لاروس در پاریس و بروکهاوس در ویسبادن دیدار کرد و از نزدیک به روش کار آنان آشنا شد و در ملاقات با نویسندگان، شاعران، منتقدان و هنرمندان رشته های مختلف استفاده ها برد و یادداشتها برداشت و مدتی نیز در موزه های کشورهای مختلف(آمریکا، انگلستان، فرانسه، سویس، آلمان، هلند، ایتالیا، سوئد، فنلاند، روسیه و کشورهای دیگر) به مطالعه و تهیه یادداشت مشغول بود و پس از تهیه مواد اولیه که بیش از نیمی از عمر پر برکتش را صرف تحقیق و تتبع در لغت فارسی کرده بود به تدوین فرهنگ فارسی کنونی که به نام فرهنگ فارسی معین معروف است همت گماشت. قریب یک سوم جلد آخر آن رو به اتمام بود که مصادف با بیماری او شد و ادامه آن به همت دوست و همکارش مرحوم سید جعفر شهیدی به پایان رسید.

معین در دوران فعالیت خود نشانها و افتخاراتی را کسب کرد که از آن جمله: نشان درجه دوم علمی در سال 1316، نشان درجه دوم علمی در سال 1321، نشان درجه دوم سپاس در سال 1327، نشان لژیون دونور، دریافت جایزه Tambour در سال 1322، دریافت نشان هنر و ادبیات از دولت فرانسه در سال 1340، دریافت نشان Order des از ژنرال دوگل رئیس جمهور فرانسه

دکتر معین هنوز به پنجاه سالگی نرسیده بود که از پای افتاد. سنگینی مسؤولیت ها، کثرت مأموریت ها و مسافرت های علمی، تلاش های شبانه روزی و بدون استراحت، باعث شد تا درخت پر بار و سراسر ثمر وی، در اوج بازدهی و بهره رسانی خشک گردد و ضربه ای جبران ناپذیر به جامعه ادبی وارد آید. در آذر 1345 دکتر محمد معین دچار سکته مغزی شد و حدود پنج سال در حال اغما بسر برد. معالجات در ایران و خارج نیز به نتیجه ای نرسید و سر انجام روح جست و جوگر و پیکر پر جنب و جوش وی، تیر ماه 1350 آرامشی ابدی یافت و جسم وی در میان اندوه انبوه اندیشمندان، دانشجویان و دوست داران ادب فارسی، در آستانه اشرفیه به خاک سپرده شد. روحش قرین رحمت حق باد.

آرامگاه مرحوم محمد معین در آستانه اشرفیه

منابع:                                                                                                       

سایت تبیان – پایگاه حوزه                                                          





نوع مطلب :
برچسب ها :




جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

جاوا اسكریپت

جاوا اسكریپت

كد ماوس